ماده 1- منظور از عمليات در اين آئين نامه كليه عمليات معدني (اعم از اكتشاف يا
بهره برداري و استخراج معدن) است كه در قانون معادن و آئين نامه اجرائي قانون معادن
پيش بيني شده است .
ماده 2- در كليه معادن كه داراي حداقل 25 نفر كارگر باشند , مي بايست يك نفر ذيصلاح
به عنوان مسئول ايمني و يك نفر به عنـوان مسئـول بهداـشت حرقه اي به استـناد آئـين
نامه كمـيته حفاظت فني و بهدلشـت كار تعيين گردد . بديهي است در معادن كمتر از 25
نفر كارگر وجود يك نفر مسئول ايمني ضروري است اما اين مسئـوليت را مي توان به
مسـئول فني واگـذار كرد كه اين تعيـين صلاحيت وي به استـناد آئيـن نامه فوق الذكر
خواهد بود .
ماده 3- مسئول ايمني هر معدن به عنوان ناظـر و كنترل كننـده عمليـات و انطباق دادن
معدن با بندهاي مندرج در اين آئيـن نامه و ديگر آئين نامه هـاي مصـوب شورايعالي
حفاظـت فني تعيين مي گردد , كه با حضور و بازرسي از معدن توصيه ها و پيشنهاد هاي
خود را جهت پيشگيري و رفع خطر تذكر داده و در صورت حساسيت موضوع آن را كتـباً به
مسـئولين معدن گزارش مي نمايد و در صـورت تشخيـص خطر حتمي برابر مقررات اين آئين
نامه تا رفع خطر نسبت به توقف عمليـات در محل خطر اقدام نمايد
ماده - 4 كليه كارگاههاي معدني اعم از سطحي يا زير زميني لازم است در هر شيفت كاري
حداقل يك بار توسـط مسئول ايمني يا جانشين وي مورد بازديد قرار گيرد .
ماده 5- قبل از شروع به كار در هر شيفت كاري مسئول ايمني معدن و جانشين او بايد از
كارگاه مربوطه بازديد نمايد و پس از اطمينان از ايمن بودن آن به كارگران مجوز ورود
داده شود .
ماده 6- وزارت صنايع و معادن مي بايست رونوشـت پروانه هاي اكتـشاف و بهـره بـرداري
را به وزارت كار و امور اجتماعي ارسال نمايد و دارنده پروانه اكتشاف يا بهـره
برداري مكلف است تـاريخ شـروع عمليـات خود را به وزارتخانه هاي صنايع و معادن و كار
و امور اجتماعي (ادارات كل كار و امور اجتماعي)اطلاع دهد.
ماده 7- اكتشاف كننده يا بهره بـردار بايد مدارك مشروحـه زيـر را در سر معـدن
نگهداري كرده و براي ارائه به مهندسين ناظر وزارت صنايع و معادن و بازرسان كار
وزارت كار و امور اجتـماعي آماده داشته باشد.
الف-
پروانه اكتشاف يا پروانه بهره برداري يا كپي آنها .
ب- نقشه محدوده به مقياس حداقل 1 و نقشه بهره برداري به مقياس حداقل 1 و بـراي
معادني كه عمليات زير زميني دارند , نقشه به مقياس حداقل 1 از قسمت درون معـدن و
همچنين يـك نقشـه از كارگاهها و تأسيسات خارج معدن به مقياس حداقل 1
پ- دفـتر حاوي مشخصات كاركنـان معـدن و استخـراج روزانه طـبق نمونه اي كه وزارت
صنـايع و معـادن تعيين خواهد كرد
ت- دفتر مخصوصي جهت ثبت نظرات و تذكرات و دستوراتي كه در اجراي آئين نامه هاي مربوط
نـسبت به طرز كار و رعـايت اصول فنـي و حفاظت و بهداشـت كار و سايـر مواردي كه از
طرف مهنـدسين ناظـر وزارت صنايع و معادن و بازرسان كار وزارت كار و امور اجتماعي
داده مي شود
ث- دفتـر مخصوص ثبـت حـوادث و گزارش اقـدامـات معمـوله طـبـق نمونـه اي كه از طـرف
وزارت كار و اموراجتماعي تعيين مي شود
ج- دفاتري مخصـوص جهت ثبت كليه اقـدامات ايمنـي و بهداشـت كار كه به ترتـيب تـوسط
مسئـول ايمني و مسئول بهداشت حرفه اي كه در اجراي آئين نامه ها و مقررات مربوطه
تكميل مي گردد
چ- آئين نامه ايمني معادن و كليه آئين نامه هاي حفاظت فني و بهداشت كار مصوب شوراي عالي حفاظت فني
ماده
8- رعايت مفاد كليه مقررات و آئين نامه هاي مصوب شورايعالي حفاظت فني در خصوص نكات
ايمني مرتبط با لوازم ,كالا ها و تجهيزات معدني لازم الاجرا است
تبصره: كليه سفارشات و نكات احتياطي و ايمني كه از طرف سازندگان و توليد
كنندگان لوازم , كالاها و تجهيزات معدني توصيه مي شود لازم الاجرا است
ماده 9- تمام شاغلين در معادن زيرزميني و كارگراني كه با تغيير شغل از قسمتي به
قسمت ديگر معدن منتقل ميشوند بايد با راههاي خروجي و اضطراري معدن آشنا شده و آگاهي
كامل پيدا كنند
ماده 10- ورود كليه افراد غير شاغل در معدن منوط به كسب اجازه از سرپرست معدن يا
جانشين وي مي باشد
ماده 11- ورود و كار در كارگاهها و معادن زيرزميني متروكه منوط به كسب مجوز از
سرپرست معدن يا مسئول ذيربط بوده و بايد با رعايت مقررات ايمني و پس از حصول
اطمينان از برقراري تهويه مناسب و سالم بودن وسايل نگهداري و عدم ريزش حفريات قرار
گيرد
ماده 12- با تمهيداتي كه از طرف سرپرست معدن انجام مي گيرد , بايستي همواره تعداد و
اسامي كاركناني كه در هر لحظه داخل معدن و به خصوص زيرزمين بوده مشخض باشد و تا
زماني كه كارگران در زيرزمين مشغول كار هستند حداقل يك نفر از مسئولين مي بايست در
دفتر سر معدن حضور داشته باشد
ماده 13- محل يا محل هاي حادثه ساز در معدن بايد بوسيله سيم خاردار يا وسايل محصور
كننده مناسب و علائم اخباري و هشدار دهنده از محل هاي مجاور مجزا باشد به طوريكه
مانع عبور اشخاص متفرقه و حيوانات گردد
ماده 14- معادن زيرزميني (به استثناي جبهه كارهاي در حال حفاري ) بايد بوسيله حداقل
دو راه با شرايط زير به خارج ارتباط داشته باشد
الف-
راههاي مذكور در داخل معدن به هم ارتباط داشته باشد .
ب- عبور افراد از هر يك از آنها به آساني ميسر باشد . فاصله بيـن آنهـا بيش از 15
مـتر بوده و دهانه آنها زير پوشش يك ساختمان واحد نبوده و مدخل آنها در نقاط سيل
گير و يا بهمن گير و مانند آن نباشد
ماده 15- كارگاه مي بايست طـوري تجهيز شود كه به كسي آسيبـي نرسد . چنانچـه فردي
مشاهـده كـرد نقصي در كارگاه وجود دارد كه آسيب به ديگران مي رساند بلافاصـله مي
بايست افراد را مطلع نموده و مرتب را به رئيس قسمت جهت رفع نقص اعلام نمايد
ماده 16- هيـچ كس نمي بايسـت بدون اجـازه به محـل ممـنوعه وارد شـده و اين محل بايد
بوسيله تابـلوي اخبـاري هشدار دهنده مشخص شود
ماده 17- نقاط نقشه برداري شده نبايد توسط اشخاص غير مسئول تخريب شود
ماده 18- رعايت ماده 92 قانون كار جمهوري اسلامي ايران در مورد معاينـات پزشكي و
بهداشتي شاغلين در معدن الزامي است
ماده 19- با توجه به ماده 90 قانون تأمين اجتماعي ارجاع مشاغل معدني به كاركنان
جديدالاستخدام و يا كاركناني كه مي خواهند به كار جديدي گمارده شوند پس از انجام
معاينات پزشكي از نظر قابليت جسماني و رواني متناسب با نوع كارهاي مرجوع ميسر است
ماده 20- استعمال دخانيات در كارگاههاي زيرزميني ممنوع است
ماده 21- به استناد آئين نامه حفاظت و بهداشت عمومي در كارگاهها مصوب شورايعالي
حفاظت فني ورود افراد همراه با سيگار , كبريت , فندك يا هر نوع وسايل و لوازم آتشزا
به معادن ذغال سنگ و ساير معادني كه خطر آتش سوزي يا انفجار داشته باشد مطلقاً
ممنوع است
تبصره: در اين گونه معادن همراه داشتن دوربين عكاسي يا فيلم برداري با نظاير
آنها كه چراغ فلاشر آنها از نظر جرقه حفاظت شده نيستند نيز ممنوع است
ماده 22- روشن كردن آتش در سطح زمين تا شعاع 20 متري از دهانه دويلها , چاهها و
ورودي معادن زيرزميني كه احتمال خطر آتش سوزي و انفجار وجود دارد مطلقاً ممنوع مي
باشد
ماده 23- در صورت بروز حادثه يا بيماري ناشي از كار مي بايست برگه هاي مربوط تكميل
و نسخه اي از آن را به ادارات كار و امور اجتماعي , مراكز بهداشت و سازمان تأمين
اجتماعي محل ارسال نمود
تبصره: برگه مربوط به حوادث ناشي از كار از سوي وزارت كار و امور اجتماعي و
برگه مربوط به بيماريهاي ناشي از كار از سوي وزارت بهداشت , درمان و آموزش پزشكي
تهيه و بترتيب مي بايست توسط مسئول ايمني و مسئول بهداشت حرفه اي تكميل گردد
ماده 24- به استناد آئين نامه وسايل حفاظت انفرادي مصوب شورايعالي حفاظت فني كليه
كارگران شاغل در معادن مي بايست در هنگام ورود به معدن به وسايل حفاظت فردي مناسب و
بر اساس نوع و شرايط كار مجهز گردند
تبصره: كليه مفاد آئين نامه مذكور در خصوص نحوه انتخاب , به كارگيري , تعمير
و تعويض وسايل مذكور الزامي است
ماده 25- به استناد فصل هشتم قانون كار جمهوري اسلامي ايران و آئين نامه حفاظت و
بهداشت عمومي در كارگاههاي مصوب شورايعالي حفاظت فني مي بايست تسهيلات بهداشتي
مناسب و كافي شامل روشوئي , حمام , توالت , رختكن , محل غذاخوري و نمازخانه و غيره
در محل مناسبي از سطح زمين وجود داشته باشد.