پ- مقررات ويژه معادن گازدار و گرد ذغالدار
ماده 314- هرگاه درمعدني حتي يك بار و در يك نقطه از آن گاز مشاهده گردد و يا امكان
نشت گاز ذغال وجود داشته باشد آن معدن جزو معادن گازخيز شمرده مي“شود. در اين“گونه
معادن و معادن داراي گرد ذغال“سنگ علاوه بر لازم“الاجرا بودن كليه موارد مربوط به
قسمت“هاي الف و ب موارد بند پ لازم“الاجرا مي“باشد
ماده 315- معادن گازدار برحسب مقدار گاز متان به چهار طبقه تقسيم مي“گردند كه در
جدول زير نشان داده شده است
|
مقدار گاز متان به ازاء يك تن توليد روزانه به مترمكعب |
نوع طبقه“بندي |
|
|
مترمكعب برتن |
تا 5 |
طبقه يك |
|
مترمكعب برتن |
10 – 5 |
طبقه دو |
|
مترمكعب برتن |
15- 10 |
طبقه سه |
|
بيشتر از 15 متر مكعب |
طبقه چهار |
|
ماده 316- حد مجاز گاز ذغال در قسمت“هاي مختلف معدن به شرح زير مي“باشد
الف - در مسير هواي برگشتي از هر جبهه كار كمتراز 1 درصد
ب - در مسير هواي خروجي از شبكه معدن كمتر از 75/0 درصد
پ - در مسير هواي تازه براي تهويه هر جبهه كار كمتر از 5/0 درصد
ت – در محلهاي تعميراتي متروكه و ريزشي و در مدت كوتاه كمتر از 2 درصد
ماده 317- در معادن گازدار و گرد ذغالدار تهويه به“طريق طبيعي مجاز نيست
ماده 318- تمام تكنسين“ها و سركارگران معدن بايد آموزش“هاي لازم را براي
اندازه“گيري گاز ديده باشند. كارگران نيز بايد بانحوه اندازه“گيري گاز متان و
دي“اكسيدكربن آشنا بوده و به“خوبي ازخطرات اين گازها آگاهي داشته باشند
ماده 319- تكنسين“هاي گروه تهويه و مسئولان اندازه“گيري گاز موظف هستند قبل از شروع
هر نوبت كاري در محل حاضر شده و كارگاه“ها و محل“هاي مشكوك را بازديد نموده و عيار
گاز ذغال را به“وسيله دستگاه گاز ذغال“سنج اندازه“گيري نمايند
تبصره: درصورت بالابودن عيار گاز ذغال از حد مجاز مربوطه بايد از ورود كارگران به
آن محل جلوگيري كرده و تحت نظر مسئول مربوطه نسبت به افزايش ميزان تهويه به“منظور
پايين“آوردن عيار گاز ذغال تا حد مجاز اقدام نمود
ماده 320- محلها و فواصل زماني اندازه“گيري گاز توسط سرپرست معدن يا مسئول ايمني
تعيين مي“شود. درهرحال حداقل تعداد دفعات اندازه“گيري گاز، در محلهاي فاقد گازسنج
اتوماتيك ثابت، بايد به“قرار زير باشد:
الف - هواي برگشتي از هر جبهه كار فعال، در معادن طبقه 1 و 2 دوبار درهرنوبتكاري و
در معادن طبقه 3 و 4 و معادن خطرناك ازنظر پرتاب ناگهاني، سه“بار در هرنوبت
كاري(موضوع جدول ماده 315 همين فصل)
ب - هواي برگشتي ازهر جبهه كار غيرفعال يك“بار در روز
پ - در جايگاه ماشين“آلات (مثل وينچ و غيره) يك“بار در روز
ت – هواي خروجي يك“بار در روز
ماده 321- علاوه بر اندازه گيري هاي منظم جاري، تمام كاركنان نظارت فني (مسئولين
ايمني، مهندسين و تكنسينها) موظف هستند هنگام بازديد از جبهه كارها، غلظت گاز را
اندازه گيري نمايند
ماده 322- بعد از هر توقف بادبزن و نيز پس از رفع اشكال در امر تهويه و عادي شدن
آن، عيار گاز درنزديكي و در فاصله حداقل
20
متري دستگاه هاي الكتريكي اندازه گيري شده و درصورت مجازبودن راه اندازي شوند
ماده 323- اگر عيار گاز در محلي بيش از حد مجاز باشد بايد بلافاصله جريان برق را
قطع، كار را تعطيل و كارگران را از محل خارج كرد. شروع مجدد كار پس از انجام تهويه
كافي و رسيدن عيار گاز به حد مجاز امكان“پذير است
ماده 324- آتشباري در شرايطي كه عيار گاز بيش از 1 درصد مي“باشد ممنوع است
ماده 325- در معادن داراي گاز ذغال و گردوغبار خطرناك، انجام هرنوع عملي كه ايجاد
جرقه يا شعله نمايد ممنوع است و كليه تجهيزات و دستگاه“ها بايد ضر جرقه باشند
ماده 326- قطع سيستم تهويه يا خاموش كردن بادبزنهاي اصلي يا تعويض سيستم كار آنها
به استثنا موارد اجتناب“ناپذير و سوانح، فقط به دستور كتبي مسئول يا سرپرست معدن و
اطلاع مسئول ايمني انجام گيرد
ماده 327- قسمتهايي كه بهره“برداري آنها به پايان رسيده يا موقتاً تعطيل شده و يا
مورد استفاده قرار نمي“گيرند نيز بايد مانند ساير قسمت“ها به“خوبي تهويه شوند و يا
به“وسيله مصالح مناسب به“طور مناسب به“طور نفوذناپذير كاملاً مسدود گردند
ماده 328- تهويه موضعي به“وسيله لوله تهويه منشعب در معادن طبقه 3 و 4(موضوع جدول
ماده 315 همين فصل) و معادن خطرناك ازنظر پرتاب ناگهاني گاز ممنوع است
ماده 329- در معادن گازخيز چنانچه رساندن عيار گاز به حد مجاز با دستگاه“هاي تهويه
دشوار باشد بايد قبل از استخراج عمل تخليه گاز (دگازاژ) از لايه موردنظر و لايه“هاي
مجاور به“عمل آيد
ماده 330- در معادني كه احتمال خودسوزي دارند بايد حداقل يك“بار در هر نوبت كاري
عيار دي“اكسيد كربن در جبهه كارها اندازه“گيري شوند
ماده 331- در معادن داراي گردوغبار زيان“آور و خطرناك، براي هر جبهه كار بايد براي
برطرف نمودن گردو غبار مقدار هواي اضافي درنظر گرفته شود
ماده 332- ذغال“سنگ“هايي كه هنگام استخراج گرد توليد مي نمايند، بايد به“اندازه
كافي با آب مرطوب شوند و هنگام استخراج و در محل“هاي بارگيري به“واگن نيز بايد آب
پاشيده شود
ماده 333- در جبهه كارها و مناطقي كه در آنها خطر انفجار گرد ذغال“سنگ وجود دارد
بايد مرتباً گرد ذغال سنگ موجود روي سقف و زمين و ديوارها و وسايل نگهداري را جمع
اوري و خارج نمود و به“منظور پيشگيري از بروز انفجار، مقدار مواد سوزا در گردوخاك
انباشته نبايد از 30 درصد بيشتر باشد. بهعلاوه روي سطوح بايد آب“آهك، يا خاك نرم و
يا مواد ديگر پاشيده شود
ماده 334- در معادني كه درآنها خاك“پاشي معمول است بايد ويژگيهاي محل و تاريخ
خاك“پاشي و نمونه“برداري از مخلوط خاك و گرد ذغال سنگ موجود در محل و همچنين نتايج
آزمايش“هاي مربوطه به قابليت اشتعال نمونه گرفته شده، دردفتر مخصوصي ثبت شود
ماده 335- چنانچه ميزان مواد سوختي در نمونه گرفته“شده، از 30 درصد تجاوز نمايد
بايد بلافاصله با خاك“پاشي مجدد عيار آن پايين آورده شود
ماده 336- در محلهاي حساس معدن ازقبيل درب“هاي تهويه پمپ“ها تأسيسات اصلي برق و
محلهاي بارگيري ذغال“سنگ بايد حداقل نيم تن خاك مخصوص خاك“پاشي به“عنوان ذخيره
نگهداري شود