اهداف و وظایف نظام مهندسی معدن، که در ماده 2 قانون تعریف شده، به طور خلاصه به قرار زیر است:

حفظ و افزایش بهره وری منابع معدنی- ساماندهی امور مربوط به مشاغل و حرفه های مهندسی- رشد و اعتلای مهندسی- ترویج اصول فنی و مهندسی- بالابردن کیفیت خدماتی مهندسی- ارتقای دانش فنی- وضع مقررات به منظور رعایت اصول ایمنی، بهداشت، بهره وری مناسب، حفظ محیط زیست و صرفه اقتصادی- فراهم ساختن زمینه همکاری میان وزارت صنایع و معادن و تشکلهای مهندسی و حرفه ای و صنعتی- فراهم ساختن زمین مشارکت صاحبان حرفه های مهندسی در تهیه و اجرای طرحهای عمرانی و توسعه ای- ایجاد و تحکیم روابط حرفه ای در سطوح ملی و بین المللی